Cầu
nguyện là đời sống của một quả tim
mới. Cầu nguyện
phải làm cho chúng ta phấn khởi trong mọi lúc.
Chúng ta cũng phải dành ra những thời giờ
nhất định để cầu nguyện.
Đó là những giờ phút đặc biệt
của đời cầu nguyện, nồng nhiệt hơn
và kéo dài hơn. Truyền
thống của Hội Thánh đưa ra cho các tín hữu
những dịp cầu nguyện để nuôi dưỡng
đời sống nội tâm, đó là kinh sáng, kinh
tối, trước và sau các bữa ăn, các giờ kinh
Phụng Vụ. Hằng
tuần phải thánh hóa ngày Chúa Nhật bằng kinh
nguyện, mà trọng tâm là Thánh Lễ.
Hằng năm, chu kỳ Phụng Vụ và các đại
lễ là những nhịp căn bản cho đời
sống cầu nguyện. Chúa
hướng dẫn mỗi người một cách, và
mỗi người đáp lại theo quyết tâm và
những h́nh thức cầu nguyện riêng của ḿnh. Tuy
nhiên, theo truyền thống Kitô giáo th́ có ba cách cầu
nguyện chính là Khẩu
nguyện, suy niệm và chiêm niệm. Cả
ba cùng có một nét căn bản chung: tịnh tâm.
Cần tỉnh thức, để giữ Lời Chúa
và hiện diện trước Thánh Nhan Ngài, làm cho ba cách
cầu nguyện này trở nên những thời điểm
đặc biệt trong đời cầu nguyện
(2697-2699).
I.
Khẩu
Nguyện (2700-2704)
Thiên
Chúa nói với loài người qua Ngôi Lời. Lời
cầu nguyện của ta cũng được h́nh thành
bằng lời, hoặc trong trí hay ngoài miệng. Điều
quan trọng là tâm hồn hướng về Đấng chúng
ta thưa chuyện khi cầu nguyện. Đời
Kitô hữu không thể thiếu khẩu nguyện. Chúa
Giêsu đă dạy các môn đệ một khẩu
nguyện, Kinh Lạy Cha. Người
c̣n lớn tiếng cầu nguyện riêng trong nhiều hoàn
cảnh. Bản tính con người
v́ có cả hồn lẫn xác nên đ̣i hỏi phải
kết hợp giác quan với tâm t́nh khi cầu nguyện. Lời
cầu nguyện tha thiết nhất là lời cầu xin
với cả hồn xác. Thiên
Chúa t́m những kẻ thờ phượng Ngài trong
Thần Khí và Chân Lư, nên Ngài muốn chúng ta dâng lên Ngài
các lời cầu nguyện sống động tự đáy
ḷng và những h́nh thức bên ngoài liên kết thân xác
với kinh nguyện nội tâm.
Khẩu nguyện là cầu
nguyện thành tiếng, rất phù hợp với con người,
nhất là đám đông. Ngay
cả khi cầu nguyện trong ḷng, chúng ta không được
bỏ qua khẩu nguyện.
II. Suy Niệm (2705-2708)
Suy
niệm trước hết là t́m hiểu. Tâm
trí ta t́m hiểu lư do và cách thức sống đời
Kitô hữu, để đón nhận và đáp lại
những ǵ Chúa đ̣i hỏi. Điều khó trong suy gẫm
là phải cầm trí. Thông
thường, chúng ta có thể dùng sách thiêng liêng hay chính
thiên nhiên. Suy
niệm là đối diện với điều ḿnh đọc
và đối chiếu với bản thân. Nhờ
đó, cuốn sách cuộc đời được
mở ra. Chúng ta chuyển
từ những tư tưởng sang thực tại. Tùy
theo ḷng khiêm tốn và đức tin, chúng ta nhận
thức những chuyển động nội tâm để
biết ư Chúa. Điều chính
yếu là phải làm theo thánh ư Chúa.
Có nhiều phương pháp suy niệm. Nhưng
phương pháp chỉ là hướng dẫn viên, điều
quan trọng là phải để
Chúa Thánh Thần hướng dẫn mà tiến bước
theo Đức Kitô trên đường
cầu nguyện. Muốn
suy niệm ta phải vận dụng khả năng suy nghĩ,
trí tưởng tượng, cảm xúc và ước
muốn, để đào sâu
xác tín, khơi dậy ḷng hoán cải và củng
cố quyết tâm theo Đức Kitô. Nên
ưu tiên suy gẫm về "các mầu nhiệm của
Đức Kitô" như trong sách thiêng liêng hay kinh Mân Côi. H́nh
thức "miệng đọc ḷng suy" này có giá
trị rất lớn, nhưng c̣n
phải vươn xa hơn nữa là nhận
biết t́nh yêu của Chúa Giêsu và kết hiệp với
Người.
III. Chiêm Niệm (2709-2724)
Theo
thánh Têrêsa Mẹ th́ "chiêm niệm là một cuộc
trao đổi thân t́nh giữa hai người bạn, thường
chỉ là một ḿnh với Thiên Chúa mà ta biết là Đấng
yêu thương ta." Trong
chiêm niệm, ta đi t́m chính Chúa Giêsu, và trong Người,
ta t́m đến Chúa Cha. Ta
t́m Người, v́ ta yêu mến nên khao khát Người. Trong
chiêm niệm, có thể ta vẫn suy niệm, nhưng tâm trí
hướng thẳng về Chúa.
Chiêm niệm lúc nào và bao lâu tùy thuộc vào
quyết tâm của ta, quyết tâm này bộc lộ các
điều kín nhiệm trong ḷng. Không
phải khi nào có thời giờ ta mới cầu nguyện,
nhưng phải dành thời giờ cho Chúa, với
quyết tâm không rút lại thời gian này, dù gặp
thử thách và khô khan khi cầu nguyện. Không phải lúc
nào cũng có thể suy niệm, nhưng lúc nào cũng có
thể chiêm niệm, bất chấp t́nh trạng sức
khỏe, công việc và tâm t́nh. Nơi
mà ta t́m và gặp gỡ Thiên Chúa, trong khiêm nhu và tín thác,
chính là ḷng ta. Khi chiêm
niệm ta phải cầm trí, hoàn toàn phó thác vào sự hướng
dẫn của Chúa Thánh Thần, ư thức Chúa ngự trong
tâm hồn, giục ḷng tin đến trước nhan Chúa,
là Đấng đang chờ đợi ta, phải rũ
bỏ mọi thứ giả dối và hướng ḷng ḿnh
về Chúa, là Đấng yêu thương ta, để dâng
bản thân cho Người như một lễ vật
cần Người thanh luyện và biến đổi
(2709-2711).
Chiêm
niệm là kinh nguyện của con cái Thiên Chúa, của
tội nhân đă được tha thứ nay sẵn sàng
đón nhận t́nh yêu Chúa ban và mong đáp lại t́nh yêu
ấy bằng cách yêu nhiều hơn nhờ Thánh Thần.
Chiêm niệm là tâm t́nh
của người nghèo khó và khiêm tốn phó thác cho thánh
ư Chúa Cha, trong sự hiệp nhất với Con của Ngài.
Như thế, chiêm niệm là h́nh thức đơn
sơ nhất của kinh nguyện. Chiêm
niệm là một hồng ân, một món quà Thiên Chúa ban;
chúng ta chỉ có thể đón nhận với tâm t́nh
của người khiêm tốn và khó nghèo. Chiêm
niệm là một tương quan giao ước Thiên Chúa
thiết lập tận đáy ḷng ta. Chiêm
niệm là hiệp thông: nhờ đó, Ba Ngôi Chí Thánh làm
cho ta trở nên "giống Thiên Chúa." Chiêm niệm là
cao điểm của đời cầu nguyện, là
lấy đức tin mà chiêm ngắm Chúa Giêsu. Muốn
chiêm ngắm Chúa phải biết quên
đi cái tôi. Cái nh́n
của Chúa thanh luyện tâm hồn ta; ánh sáng Thiên nhan soi
vào con mắt linh hồn, dạy ta biết nh́n tất
cả trong chân lư và ḷng thương xót Người dành
cho mọi người. Khi
chiêm niệm ta cũng nh́n vào các mầu nhiệm cuộc
đời Đức Kitô; nhờ đó, ta hiểu
biết thâm sâu về Chúa hơn để yêu mến và
đi theo Người.
Chiêm
niệm là lắng nghe Lời Chúa bằng thái độ vâng
phục của người tin Chúa. Khi
đó, cùng với Chúa Con, và với Đức Mẹ, chúng
ta thưa với Chúa Cha "xin vâng."
Chiêm niệm là thinh lặng, "biểu tượng
của thế giới đang tới", hay của "t́nh
yêu thầm lặng." Trong
sự thinh lặng này, Chúa Cha sẽ nói với ta Lời
của Ngài, Ngôi Lời đă nhập thể, chịu
đau khổ, chịu chết và sống lại; và
Thần Khí nghĩa tử sẽ dạy ta cùng cầu
nguyện với Chúa Giêsu. Chiêm
niệm cho ta hiệp nhất với Đức Kitô trong kinh
nguyện đến mức độ cho chúng ta tham dự
vào mầu nhiệm của Người. Mầu
nhiệm Đức Kitô được Hội Thánh cử hành
trong bí tích Thánh Thể, và được Chúa Thánh
Thần làm cho sống động trong chiêm niệm, để
ta bày tỏ các mầu nhiệm đó qua các việc bác ái.
Chiêm niệm là một hiệp thông t́nh yêu có
sức đem lại sự sống thần linh cho nhiều
người, nếu ta chấp nhận bước đi
trong đêm tối đức tin. Đức
Kitô đă trải qua Đêm hấp hối và Đêm âm phủ
để bước vào Đêm Phục Sinh. Đây
là ba đỉnh cao của Chúa Giêsu. Chúa
Thánh Thần chứ không phải xác thịt đă giúp Người
sống giờ ấy trong chiêm niệm. Chúng
ta phải sẵn ḷng thức với Người một
giờ.